Kedi sahiplenmeden önce kontrol listesi
Kedi sahiplenmeden önce yaşam düzeninize uyan kediyi seçmeli, evi güvenli hale getirmeli ve kısırlaştırma, mikroçip ve düzenli masrafları baştan planlamalısınız. Bir kedi 15 yıl ve üzeri yaşayabilir; karar bu süreyi kapsamalı. Aşağıdaki liste adım adım ilerler.
Son güncelleme: 5 Kasım 2026 · 7 kaynak
Sahiplenmeden önce hangi soruları sormalısınız?
Sahiplenmeden önce kedinin yaşını, sağlık geçmişini, aşı ve parazit durumunu, kısırlaştırılıp kısırlaştırılmadığını, mikroçipi olup olmadığını ve diğer kedi, köpek ya da çocuklarla geçmişini sorun. iCatCare, kedinin kişiliğinin evinizin gürültü düzeyine ve hanedeki diğer hayvanlara uyumunun seçimde en belirleyici etken olduğunu vurgular.
- Kaç yaşında, nereden geldi?
- Bilinen hastalık veya tedavi var mı?
- Aşı ve parazit uygulamaları yapıldı mı?
- Kısır mı, mikroçipli mi, PETVET kaydı var mı?
- Başka hayvan ve çocuklarla nasıl?
- Hangi mamayı ve kumu kullanıyor?
Evde neler hazırlanmalı? Kaç kum kabı gerekir?
Yaygın kural, kedi sayısının bir fazlası kadar kum kabı koymaktır: bir kedi için 2, iki kedi için 3 kap. iCatCare, kapların sessiz, birbirinden ayrı yerlere ve mama-su kaplarından uzağa yerleştirilmesini önerir; böylece kedilerin birbirinin yolunu kesmesi ve kap dışına tuvalet yapma riski azalır.
- Kum kapları (kedi sayısı + 1) ve kum
- Mama ve su kapları, ayrı noktalarda
- Tırmalama tahtası
- Saklanma kutusu ve yüksek oturma yeri
- Taşıma çantası
- Oyuncaklar
Pencere ve balkon güvenliği neden kritik?
Açık pencere ve korumasız balkonlar kediler için ciddi düşme riskidir; veteriner literatüründe yüksekten düşme yaralanmaları high-rise sendromu olarak geçer. Kediler kuşa ya da sese atlayabilir ve düşüşü her zaman kontrol edemez; bu yüzden pencerelere sağlam sineklik ya da file, balkona kedi filesi takın.
Vasistas pencereler de kedinin sıkışması riski taşır. Zehirli bitkileri (özellikle zambak türleri) evden çıkarın; ASPCA zambakların kediler için böbrek yetmezliğine yol açabildiğini belirtir.
İlk günler nasıl geçmeli?
Kediyi önce kum kabı, mama, su ve saklanma yeri olan tek bir odaya alın; evi yavaş yavaş keşfetmesine izin verin. Saklanması normaldir, zorla çıkarmayın. Evde başka hayvan varsa tanıştırmayı koku değişimiyle başlatıp günler içinde kademeli yapın (RSPCA).
Mama değişikliği gerekiyorsa birkaç günde, eski mamayla karıştırarak yapın.
Kısırlaştırma ne zaman yapılmalı?
Kısırlaştırma istenmeyen yavruları önler, dişilerde kızgınlık davranışını, erkeklerde işaretleme ve kavgayı azaltır. iCatCare, kedilerin cinsel olgunluğa 4 ay gibi erken bir yaşta ulaşabildiğini ve kısırlaştırmanın yaklaşık 4. ayda yapılmasını önerir; zamanlamayı kedinize göre veteriner belirler.
Mikroçip ve PETVET kaydı
Türkiye'de 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu kapsamında sahipli kedi ve köpeklerin mikroçiple kimliklendirilmesi ve Tarım ve Orman Bakanlığı'nın PETVET sistemine kaydı zorunludur. İşlemi veteriner hekim yapar. Sahiplendiğiniz kedi zaten kayıtlıysa kaydın sizin adınıza devredilmesini isteyin; kuduz aşısı da zorunludur.
Aylık masraf kalemleri nelerdir?
Bütçe yaparken şu kalemleri hesaba katın; fiyatlar şehre ve markaya göre çok değiştiğinden kendi bölgenizdeki güncel fiyatlarla toplayın.
- Mama (kuru ve/veya yaş)
- Kedi kumu
- İç ve dış parazit uygulamaları
- Yıllık aşılar ve kontrol muayenesi (aylığa bölünmüş)
- Oyuncak, tırmalama tahtası yenileme
- Acil veteriner gideri için birikim veya sigorta
- Tatilde bakım hizmeti
Barınak veya dernekten sahiplenme
Belediye barınakları ve hayvan hakları dernekleri genellikle sağlık kontrolü yapılmış, çoğu zaman kısırlaştırılmış kedileri sahiplendirir. RSPCA ve ASPCA, yetişkin kedi sahiplenmenin kişiliği zaten belli bir hayvanı seçme avantajı sağladığını belirtir. Sahiplendirme sözleşmesini okuyun ve kedinin sağlık kayıtlarını alın.
Kedi sahiplenme kontrol listesi
| Başlık | Kontrol | Durum |
|---|---|---|
| Sorular | Yaş, sağlık geçmişi, aşı, kısırlık, mikroçip | ☐ |
| Kum kabı | Kedi sayısı + 1, sessiz ve ayrı yerlerde | ☐ |
| Güvenlik | Pencere sinekliği, balkon filesi, zehirli bitki yok | ☐ |
| İlk günler | Tek oda, saklanma yeri, kademeli tanıştırma | ☐ |
| Veteriner | İlk muayene, kuduz aşısı, parazit planı | ☐ |
| Kayıt | Mikroçip ve PETVET kaydı/devri | ☐ |
| Kısırlaştırma | Veterinerle tarih belirlendi | ☐ |
| Bütçe | Aylık kalemler ve acil durum birikimi | ☐ |
Veterinere danışın: Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır; hayvanınızın sağlığıyla ilgili kararlar için veteriner hekiminize başvurun.
Sık sorulanlar
Tek kedi için kaç kum kabı gerekir?
Kedi sayısı + 1 kuralına göre tek kedi için 2 kum kabı önerilir. Kaplar farklı ve sessiz yerlere konmalıdır.
Kedi balkondan düşer mi?
Evet. Kediler kuş ya da hareket gördüğünde atlayabilir; yüksekten düşme yaralanmaları sık görülür. Balkon ve pencereler file ile kapatılmalıdır.
Kedimi mikroçiplemek zorunlu mu?
Evet. Türkiye'de sahipli kediler mikroçiple kimliklendirilip PETVET sistemine kaydedilmek zorundadır.
Yavru mu yetişkin kedi mi sahiplenmeliyim?
Yavru daha fazla zaman ve eğitim ister. Yetişkin kedinin kişiliği bellidir; yoğun çalışanlar için çoğu zaman daha uygun bir seçimdir.