Timneh Jakosu

Kökeni ve tarihi

Timneh jakosu, Gine-Bissau'dan Gine, Sierra Leone ve Liberya üzerinden Fildişi Sahili'nin batısına kadar uzanan Yukarı Gine ormanlarında yaşar. Uzun süre Kongo jakosunun (Psittacus erithacus) alt türü sayıldı; 2007'deki genetik çalışmaların ardından BirdLife, genetik, tüy ve ses farklarını gerekçe göstererek onu 2012'de ayrı tür kabul etti. İki tür doğada aynı bölgede bulunmaz. Kongo jakosundan daha küçük ve koyu gridir; kuyruğu parlak kırmızı değil koyu bordo, gagası tamamen siyah değil, üst gagasının yanları açık boynuz rengidir. Yağ palmiyesinin meyvesiyle beslenir, rafya palmiyelerinde tüner ve yiyecek için günde 20 kilometreye kadar uçar. 2005-2014 arasında 199 bini aşkın bireyin ihraç edilmesi ve yaygın orman kaybı yüzünden IUCN'ye göre Tehlikede sınıfındadır ve CITES Ek I'de yer alır.

Mizacı

Kongo jakosu gibi kuşlar arasında en zeki türlerden biridir; kelimeleri, ıslıkları, telefon ve mikrodalga seslerini taklit edebilir. Konuşmaya Kongo jakosundan daha erken yaşta başlayabildiği ve insanlara karşı biraz daha dışa dönük olduğu belirtilir. Genellikle ailede tek bir kişiye sıkı bağlanır; bu bağ diğerlerine karşı hırçınlığa dönüşebilir. Korktuğunda kendine özgü bir hırlama sesi çıkarır. Bazı bireyler yeni nesnelere karşı çok hassastır, bu yüzden oyuncaklar ve düzen değişiklikleri yavaş yavaş tanıtılmalıdır. Sıkıldığında tüy yolma ve bağırma başlayabilir.

Bakım notları

Kanatlarını rahatça açabileceği büyük bir kafes, en az iki tünek ve çiğnenebilir ahşap oyuncaklar gerekir. Beslenmenin temeli pelet olmalı, buna çoğunluğu sebze olan taze yiyecekler eklenmeli, tohum ödül olarak verilmelidir. Kapalı alanda yaşayan jakolarda kalsiyum dengesi bozulabildiğinden doğal gün ışığı ya da tam spektrumlu lamba önerilir. Yerfıstığı Aspergillus küfü taşıyabileceği için kabuğu soyularak verilmelidir. Düzenli yıkama ya da püskürtme tüy tozunu azaltır. Sahiplenmeden önce kuşun esarette üretildiğini gösteren belge ve CITES evrakı kontrol edilmelidir.

Sağlık eğilimleri

• Tüy yolma
• PBFD
• Kalsiyum eksikliği
• Aspergilloz
• Psittakoz

Kuş veterinerine danışın: Bu bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır, teşhis ya da tedavi yerine geçmez. Kuşunuzun sağlığıyla ilgili her konuda veteriner hekiminize başvurun; egzotik hayvanlara bakan bir veteriner bulmak önemlidir.

Kaynaklar

1. World Parrot Trust – Timneh Parrot
2. VCA Hospitals – African Grey Parrots
3. PetPlace – Choosing a Timneh African Grey
4. Wikipedia – Timneh parrot

Son güncelleme: 5 Kasım 2026